.....พระยอดเมืองขวาง
(พระมาจากตำแหน่งคุณพระ ยอดหมายถึงเป็นเจ้าเมือง ขวางคือเมืองเชียงขวางในลาวที่มีทุ่งไหหิน)
เป็นวีรบุรุษของไทยสมัยร.5 (พ.ศ. 2395 - พ.ศ. 2443)
เป็นบุตรของพระยาไกรเพ็ชร (มิตร กฤษณมิตร)
เป็นข้าราชการฝ่ายปกครองในสังกัดกระทรวงมหาดไทย เคยประจำอยู่จำปาศักดิ์
ต่อมาได้เจริญรุ่งเรืองในหน้าที่การงานเป็นเจ้าเมืองเชียงขวาง(ที่มาของชื่อ)และเมืองคำม่วนตาม
ลำดับ ท่านทำงานในบังคับบัญชาของพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม
.....ในปี พ.ศ. 2436 (ร.ศ. 112) เกิดกรณีพิพาทระหว่างการปักปันเขตแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง
ระหว่างไทยกับฝรั่งเศส เมื่อฝรั่งเศสต้องการเมืองคำม่วน กองทหารนำโดย "มองซิเออร์ลูซ" (Luce)
บังคับให้พระยอดเมืองขวางออกจากเมืองคำม่วน เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2436 แต่พระยอด
เมืองขวางไม่ยินยอมจึงเกิดการสู้รบกัน เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2436 เมื่อ "นายลูซ" สั่งให้
"นายกรอสกุรัง"พร้อมกับทหารญวน(ตอนนั้นญวนเป็นเมืองขึ้นฝรั่งเศส)เข้ามาจับกุมหลวงอนุรักษ์
ผู้ช่วยของพระยอดเมืองขวางที่ตำบลนาหลักหินปลายด่านคำม่วนต่อกับเมืองท่าอุเทนของฝั่งไทย
และเกิดการต่อสู้กันทำให้ "นายกรอสกุรัง" เสียชีวิตพร้อมกับทหารญวน 11-12 คน บาดเจ็บ 3 คน
ฝ่ายทหารไทยเสียชีวิต 6 คน บาดเจ็บ 4 คน
(รูปนายปาวี ปาวีเคยเป็นกงศุลฝรั่งเศสประจำสยาม บังคับให้เรายกฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงให้ฝรั่งเศส
พอเราไม่ยอม ฝรั่งเศสก็เอาเรือสามลำมาปิดปากน้ำขู่เราจนเราต้องยอม ถือว่าเป็นคนเนรคุณ
เพราะครั้งหนึ่งไทยเคยช่วยชีวิตเขาแต่ต่อมากลับแว้งกัดเรา เคยมีรูปปั้นแกพร้อมรูปปั้นชายหญิงลาว
นั่งไหว้อยู่ที่เวียงจันทน์พอลาวได้เอกราช รูปปั้นโดนรื้อไปทิ้งแม่น้ำโขง ภายหลังสถานทูตฝรั่งเศสใน
ลาวไปกู้ขึ้นมา)
.....จากเหตุการณ์นี้ทำให้นายออกุสต์ ปาวีไม่พอใจกล่าวหาว่าพระยอดเมืองขวางเป็นฆาตกร
บุกเข้าไปทำร้ายนายกรอสกุรังขณะนอนป่วยอยู่ในที่พักและนำเรื่องขึ้นพิจารณาคดีในศาลรับสั่งพิเศษ
รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดให้พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร แม่ทัพใหญ่อีสานใต้เป็นประธาน
คณะผู้พิพากษาซึ่งประกอบด้วย พระยาสีหราชเดโชชัย พระยาอภัยรณฤทธิ์ พระยาเทเวศวงศ์วิวัฒน์
พระยาธรรมสารนิติ์ พระยาฤทธิรงค์ พระยาธรรมสารเนตติ์ มี หลวงสุนทรโกษาและ
นายหัสบำเรออัยการเป็นทนายฝ่ายโจทย์ มีนายตีเลกี (William Alfred Tilleke) ต่อมารับราชการ
เป็นพระยาอรรถการประสิทธิ์ต้นสกุลคุณะดิลกและนายเวอร์นอน เพจ (Vernon Page)
ชาวอังกฤษเป็นทนายจำเลย
(รูปจากหนังสือพิมพ์ต่างประเทศสมัยนั้นว่าหมาป่าฝรั่งเศสรังแกลูกแกะสยาม)
.....การพิจารณาคดี "พระยอดเมืองขวาง" ดำเนินเป็นเวลา 22 วัน ตั้งแต่ 24 กุมภาพันธ์ ถึง 16
มีนาคม พ.ศ. 2437 ศาลมีคำพิพากษาว่า พระยอดเมืองขวางไม่มีความผิดตามฟ้องและให้ปล่อย
ตัวเป็นอิสระสร้างความไม่พอใจให้กับนายลาเนสซังผู้สำเร็จราชการอินโดจีนและขอให้จัดตั้ง
ศาลผสมไทย-ฝรั่งเศส ประกอบด้วยผู้พิพากษาฝรั่งเศส 3 คนเดินทางมาจากไซ่ง่อนและสยาม 2 คน
พิจารณาคดีเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2437 และตัดสินให้จำคุกพระยอดเมืองขวาง 20 ปี ด้วยเสียง
ข้างมาก 3 เสียงของฝ่ายฝรั่งเศส
(เรือรบแองกองสตังต์ (Inconstant))
.....พระยอดเมืองขวางถูกจำคุกอยู่ 4 ปี ก็ได้รับอิสรภาพจากคำร้องขอของรัฐบาลฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 6
พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานบำนาญให้เป็น
พิเศษเดือนละ 500 บาท ท่านได้รับการยกย่องในฐานะวีรบุรุษผู้รักชาติต่อมาได้ล้มป่วยและเสียชีวิต
ใน ร.ศ. 119 (พ.ศ. 2443) อายุได้ 48 ปี เป็นต้นสกุล "ยอดเพ็ชร์" และ "กฤษณมิตร"
นี่คือประวัติวีรบุรุษของเราในอดีตซึ่งเรียกกันว่าคดีพระยอดเมืองขวาง นำมาเล่าให้ฟังเพื่อรำลึกถึง
ความกล้าหาญของวีรบุรุษของเรา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น